Vì sao sữa hạt tươi bị tách lớp?

Để sữa hạt trong tủ một lúc, bạn sẽ thấy sữa chia lớp: phần trên nhạt hơn, đáy có cặn. Nhiều người lần đầu thấy vậy sẽ lo. Đây là hiện tượng đã được khoa học giải thích khá rõ.

Sữa thực vật "kém bền" hơn sữa bò, về mặt vật lý

Sữa hạt là hỗn hợp những hạt rất nhỏ của nguyên liệu (đạm, chất béo, tinh bột, chất xơ) lơ lửng trong nước. Một bài tổng quan năm 2025 trên tạp chí Current Opinion in Colloid and Interface Science nêu: độ bền keo thấp là một trong những thách thức chính của sữa thực vật, và tính chất này thường dẫn đến tách pha, lắng cặn và nổi kem [1].

Một nghiên cứu đăng trên Food Chemistry năm 2015 so sánh các loại sữa thực vật bán trên thị trường với sữa bò và ghi nhận: sữa đậu nành, sữa gạo và sữa quinoa tạo cả lớp nổi lẫn lớp cặn; sữa yến mạch lắng cặn; còn sữa bò rất bền, không tách lớp [2].

Nói đơn giản: tách lớp là bản chất của đồ uống làm từ hạt và ngũ cốc.

Vậy nên làm gì?

• Lắc đều trước khi uống để các lớp hoà lại.
• Bảo quản lạnh và đúng thời gian — xem bài Bảo quản sữa hạt tươi.
• Sữa có mùi hoặc vị lạ thì đừng uống.

Nguồn

1. Hu, Y., Acevedo-Fani, A., Singh, H., & Ye, A. (2025). Colloidal properties of milk and plant-based milk alternatives: A structural perspective. Current Opinion in Colloid and Interface Science, 80. Nguyên văn: "This property often leads to undesirable phenomena such as phase separation, sedimentation, and creaming."
2. Mäkinen, O. E., Uniacke-Lowe, T., O'Mahony, J. A., & Arendt, E. K. (2015). Physicochemical and acid gelation properties of commercial UHT-treated plant-based milk substitutes and lactose free bovine milk. Food Chemistry, 168, 630–638. Nguyên văn: "Soy, rice and quinoa milks formed both cream and sediment layers, while oat milk sedimented but did not cream." · "Bovine milk was very stable to separation."